قورئانی پیرۆز » كورد? » سورهتی الحجرات
كورد?
سورهتی الحجرات - تعداد آیات 18
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تُقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ ۖ وَاتَّقُوا اللَّهَ ۚ إِنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌ ( 1 )
ئهی ئهو کهسانهی باوهڕتان هێناوه پێشی خواو پێغهمبهری خوا مهکهون لهبڕیار و پێشنیاردا لهخوا بترسن و پارێزکاربن، چونکهبهڕاستی خوا بیسهره بهگوفتارتان، زانایه بهنیازو نهێنیهکانتان.
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَرْفَعُوا أَصْوَاتَكُمْ فَوْقَ صَوْتِ النَّبِيِّ وَلَا تَجْهَرُوا لَهُ بِالْقَوْلِ كَجَهْرِ بَعْضِكُمْ لِبَعْضٍ أَن تَحْبَطَ أَعْمَالُكُمْ وَأَنتُمْ لَا تَشْعُرُونَ ( 2 )
ئهی ئهوانهی باوهڕتان هێناوه، دهنگتان بهسهر دهنگی پێغهمبهر (صلى الله عليه وسلم) بهرز مهکهنهوهلهکاتی گفتو گۆدا، قسهبێ پهردهمهکهن لهخزمهتیدا، نهوهکو کردهوهکانتان پووچ بێتهوه و ههستیشی پێ نهکهن.
إِنَّ الَّذِينَ يَغُضُّونَ أَصْوَاتَهُمْ عِندَ رَسُولِ اللَّهِ أُولَٰئِكَ الَّذِينَ امْتَحَنَ اللَّهُ قُلُوبَهُمْ لِلتَّقْوَىٰ ۚ لَهُم مَّغْفِرَةٌ وَأَجْرٌ عَظِيمٌ ( 3 )
بهڕاستی ئهوانهی کهدهنگیان هێواش دهکهنهوهلهخزمهت پێغهمبهری خوادا، ئهوانهئهو کهسانهن کهخوای گهورهدڵهکانیانی زاخاو داوهبۆ تهقواو خواناسین، ئهوانهلێ خۆشبوون و پاداشتی گهورهو گرانبهها بۆیان ئامادهیه.
إِنَّ الَّذِينَ يُنَادُونَكَ مِن وَرَاءِ الْحُجُرَاتِ أَكْثَرُهُمْ لَا يَعْقِلُونَ ( 4 )
بهڕاستی ئهوانهی لهدهرهوهی ژوورهکان بانگت دهکهن، ئهوانهزۆربهیان نهفامن و ژیری وهرناگرن (چونکهرهوشتی کۆمهڵایهتی دروستیان لهو بوارهدا ڕهچاو نهکردووه).5. وَڵوْ ڕَنَّهُمْ ێَبَرُوا حَتَّى تَخْرُجَ إِڵیْهِمْ ڵكَانَ خَیْرًا لَّهُمْ وَاللَّهُ غَفُورٌ ڕَّحِیمٌ: خۆ ئهگهر ئهوانهخۆگربوونایه، تا دهچویته دهرهوهبۆ لایان، ئهوهچاکتر و ڕهواتر بوو بۆیان خوا لێخۆشبوو میهرهبانه، (دهکرێت ئهم چوار ئایهته ڕێنموویی بێت بۆ سهرجهم ئیمانداران، تا ڕێزی پێشهواکانیان بگرن).
وَلَوْ أَنَّهُمْ صَبَرُوا حَتَّىٰ تَخْرُجَ إِلَيْهِمْ لَكَانَ خَيْرًا لَّهُمْ ۚ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَّحِيمٌ ( 5 )
خۆ ئهگهر ئهوانهخۆگربوونایه، تا دهچویته دهرهوهبۆ لایان، ئهوهچاکتر و ڕهواتر بوو بۆیان خوا لێخۆشبوو میهرهبانه، (دهکرێت ئهم چوار ئایهته ڕێنموویی بێت بۆ سهرجهم ئیمانداران، تا ڕێزی پێشهواکانیان بگرن).
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِن جَاءَكُمْ فَاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَيَّنُوا أَن تُصِيبُوا قَوْمًا بِجَهَالَةٍ فَتُصْبِحُوا عَلَىٰ مَا فَعَلْتُمْ نَادِمِينَ ( 6 )
ئهی ئهوانهی باوهڕتان هێناون ئهگهر کهسێکی متمانهپێ نهکراو ههواڵێکی گرنگی بۆ هێنان، خێرا بڕوای پێ مهکهن، بهڵکو سهرنج بدهن، لێی بکۆڵنهوه تا بۆتان ڕوون دهبێتهوه، نهوهکو ئازارو ناخۆشی و گیروگرفت بۆ خهڵکی دروست بکهن بهنهزانی، جا دوای پهشیمان ببنهوهلهو کارهی کهپێی ههستاون.
وَاعْلَمُوا أَنَّ فِيكُمْ رَسُولَ اللَّهِ ۚ لَوْ يُطِيعُكُمْ فِي كَثِيرٍ مِّنَ الْأَمْرِ لَعَنِتُّمْ وَلَٰكِنَّ اللَّهَ حَبَّبَ إِلَيْكُمُ الْإِيمَانَ وَزَيَّنَهُ فِي قُلُوبِكُمْ وَكَرَّهَ إِلَيْكُمُ الْكُفْرَ وَالْفُسُوقَ وَالْعِصْيَانَ ۚ أُولَٰئِكَ هُمُ الرَّاشِدُونَ ( 7 )
ئێوه دڵنیابن و بزانن کهپێغهمبهری خوا لهناوتاندایه (پرس و ڕای پێ بکهن) زۆر شت ههیه ئهگهر ئهو، بهڕای ئێوهی بکردایه تووشی گیروگرفت و ناخۆشی دهبوون... بهڵام خوا ئیمان و باوهڕی لهلا خۆشهویست کردوون و لهدڵ و دهرونتاندا ڕازاندویهتیهوه... لهو لهیشهوه کوفرو بێ باوهڕی وگوناهوو یاخی بوون لهفهرمانی خوای لا تاڵ و ناشیرین کردوون، ئا ئهوانهههر خۆیان ڕێگهی ژیری و سهرفرازیان گرتۆتهبهر.
فَضْلًا مِّنَ اللَّهِ وَنِعْمَةً ۚ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ ( 8 )
ئهمهش خۆی ڕێزو بهخششێکی تایبهتی و نازو نیعمهتێکه لهلایهن خواوهپێیان دراوه، خوایش زاناو داناو کاربهجێیه.
وَإِن طَائِفَتَانِ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ اقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا بَيْنَهُمَا ۖ فَإِن بَغَتْ إِحْدَاهُمَا عَلَى الْأُخْرَىٰ فَقَاتِلُوا الَّتِي تَبْغِي حَتَّىٰ تَفِيءَ إِلَىٰ أَمْرِ اللَّهِ ۚ فَإِن فَاءَتْ فَأَصْلِحُوا بَيْنَهُمَا بِالْعَدْلِ وَأَقْسِطُوا ۖ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِينَ ( 9 )
ئهگهر دوو دهسته، یان دوو تاقم لهموسوڵمانان بوو بهشهڕیان، ئهوهدهستبهجێ ههوڵ بدهن ڕێکیان بخهن و ئاشتیان بکهنهوه، خۆ ئهگهر لایهکیان ههر دهستدرێژی دهکردهسهر لاکهی تر، ئهوا ئێوه بهگژ ئهوهیاندا بچن کهستهم و دهستدرێژی دهکات،، ههتا دهگهڕێتهوه بۆ فهرمانی خوا... جا گهر لایهنه سهرکهشهکهبۆ فهرمانی خوا سهری دانهواند، ئهوهئێوه ناوبژیوانێکی دادگهرانهلهنێوانیاندا بکهن و دادپهروهری ئهنجام بدهن، چونکهبهڕاستی خوا ئهوانهی خۆش دهوێت کهدادپهروهری ئهنجام دهدهن.
إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ فَأَصْلِحُوا بَيْنَ أَخَوَيْكُمْ ۚ وَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ ( 10 )
لهڕاستیدا ههر ئیمانداران برای یهکن، کهواتهههرکاتێک لهنێوان دوو براتاندا ناکۆکی پهیدا بوو، ئێوه نێوانیان چاک بکهن و ئاشتیان بكهنهوه، ههمیشه لهخوا بترسن و پارێزکار بن، بۆ ئهوهی ڕهحمتان پێ بکرێت.
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا يَسْخَرْ قَوْمٌ مِّن قَوْمٍ عَسَىٰ أَن يَكُونُوا خَيْرًا مِّنْهُمْ وَلَا نِسَاءٌ مِّن نِّسَاءٍ عَسَىٰ أَن يَكُنَّ خَيْرًا مِّنْهُنَّ ۖ وَلَا تَلْمِزُوا أَنفُسَكُمْ وَلَا تَنَابَزُوا بِالْأَلْقَابِ ۖ بِئْسَ الِاسْمُ الْفُسُوقُ بَعْدَ الْإِيمَانِ ۚ وَمَن لَّمْ يَتُبْ فَأُولَٰئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ ( 11 )
ئهی ئهوانهی باوهڕتان هێناوه! هیچ کهس و هیچ هۆزێک گاڵته بهکهس و هۆزێکی تر نهکات و زهلیلی نهکات، چونکهلهوانهیه ئهوان چاکتر بن لهمان، ژنانیش بهگاڵته بهیهک نهکهن و یهکتر زهلیل نهکهن، چونکهلهوانهیه ئهمان لهوان چاکتر بن... سووکایهتی بهخۆتان مهکهن و یهکتری عهیبدار مهکهن (چونکهسووکایهتی بهیهکتر سووکایهتی یه بهخۆتان) ههروهها ناوو ناتۆرهی ناشیرین بۆ یهکتر دامهتاشن، ئای کهچهند ناشیرینه ناوو ناتۆرهی خراپ لهدوای باوهڕهێنان و موسڵمان بوون، ئهوهش تهوبهی نهکردبێت و پهشیمان نهبووبێتهووه لهگوناههکانی، جا ئهو جۆره کهسانهههر ستهمکارن.
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اجْتَنِبُوا كَثِيرًا مِّنَ الظَّنِّ إِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ إِثْمٌ ۖ وَلَا تَجَسَّسُوا وَلَا يَغْتَب بَّعْضُكُم بَعْضًا ۚ أَيُحِبُّ أَحَدُكُمْ أَن يَأْكُلَ لَحْمَ أَخِيهِ مَيْتًا فَكَرِهْتُمُوهُ ۚ وَاتَّقُوا اللَّهَ ۚ إِنَّ اللَّهَ تَوَّابٌ رَّحِيمٌ ( 12 )
ئهی ئهو کهسانهی باوهڕتان هێناوه، خۆتان زۆر بپارێزن لهگومانی خراپ، لهڕاستیدا ههندێ لهو گومانانه گوناهو تاوانن (بۆیه حهق وایه لهههموو گومانێک خۆپارێزبین) بهشوێن کهمو کووڕیی و عهیب و عاری یهکتردا مهگهڕێن و سیخوڕی مهکهن و لهپاش ملهباسی یهکتری بهخراپ مهبهن، ئایا کهستان خۆشی دێت لهوهی گۆشتی برای خۆی بهمردوویی بخوات؟! دیاره کاری واتان زۆر پێ سهخت و ناخۆشه، دهی کهواتهلهخوا بترسن و پارێزگار بن، چونکهبهڕاستی خوا گهڕانهوهی خهڵکی وهردهگرێت و میهرهبانه بۆتان.
يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاكُم مِّن ذَكَرٍ وَأُنثَىٰ وَجَعَلْنَاكُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا ۚ إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِندَ اللَّهِ أَتْقَاكُمْ ۚ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ ( 13 )
ئهی خهڵکینه بێگومان ئێمه ههمووتانمان لهنێرو مێیهک دروستکردووه (کهباوکهئادهم و دایکه حهوایه) و کردوومانن بهچهندهها گهل و تیره و هۆزی جۆربهجۆر، تا یهکتر بناسن و پهیوهندیتان خۆش بێت بهیهکهوه... بهڕاستی بهڕێزترینتان لای خوا ئهو کهسانهتان کهزۆرتر لهخواترسهو فهرمانبهرداری خوایه، بێگومان خوا زاناو ئاگایه بهههمووان.
قَالَتِ الْأَعْرَابُ آمَنَّا ۖ قُل لَّمْ تُؤْمِنُوا وَلَٰكِن قُولُوا أَسْلَمْنَا وَلَمَّا يَدْخُلِ الْإِيمَانُ فِي قُلُوبِكُمْ ۖ وَإِن تُطِيعُوا اللَّهَ وَرَسُولَهُ لَا يَلِتْكُم مِّنْ أَعْمَالِكُمْ شَيْئًا ۚ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَّحِيمٌ ( 14 )
ههندێک لهبیابان نشینه عهرهبهکان وتیان: باوهڕمان هێناو و موسڵمانین، پێیان بڵێ: نهخێر، باوهڕتان نههێناوه، بهڵام بڵێن: بهناچاری موسوڵمان بووین، هێشتا باوهڕ نهچۆته ناو دڵهکانتانهوه و تیایدا جێگیر نهبووه (چاوهڕێ دهکرێت کهباوهڕ بهێنن)، خۆ ئهگهر بهڕاستی ئێوه گوێڕایهڵی فهرمانی خواو پێغهمبهری خوا بن، ئهوهخوای گهورهلهپاداشتی چاکهکانتان هیچ کهم ناکاتهوه، چونکهبهڕاستی خوا لێخۆشبوو میهرهبانه.
إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِينَ آمَنُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ ثُمَّ لَمْ يَرْتَابُوا وَجَاهَدُوا بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنفُسِهِمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ ۚ أُولَٰئِكَ هُمُ الصَّادِقُونَ ( 15 )
بێگومان ئیماندارانی ڕاست ئهوانهن کهباوهڕیان بهخواو پێغهمبهری خوا هێناوه و پاشان نهکهوتوونهتههیچ گومان و دوودڵیهکهوه، بهخۆیان و سهرو ماڵیشیانهوه تێکۆشاون لهپێناوی ئاینی خوادا، تهنها ئا ئهوانهڕاستن.
قُلْ أَتُعَلِّمُونَ اللَّهَ بِدِينِكُمْ وَاللَّهُ يَعْلَمُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ ۚ وَاللَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ ( 16 )
ئهی محمد (صلى الله عليه وسلم) بڵێ: ئایا ئێوه خوای گهورهلهئاینی خۆتان ئاگادار دهکهن و پێی ڕادهگهیهنن، له حاڵێکدا خوا زانایه بهههرچی لهئاسمانهکان و زهویدا ههیه، خوا بهههموو شتێک زاناو ئاگاداره؟!
يَمُنُّونَ عَلَيْكَ أَنْ أَسْلَمُوا ۖ قُل لَّا تَمُنُّوا عَلَيَّ إِسْلَامَكُم ۖ بَلِ اللَّهُ يَمُنُّ عَلَيْكُمْ أَنْ هَدَاكُمْ لِلْإِيمَانِ إِن كُنتُمْ صَادِقِينَ ( 17 )
ئهوانهمنهت دهکهن بهسهر تۆدا کهگوایه موسڵمان بوون، پێیان بڵێ: منهت مهکهن بهسهرمدا لهسهر موسڵمان بوونهکهتان، بهڵکو خوا منهت دهکات بهسهر ئێوهدا کههیدایهتی داون بۆ ئیمان و باوهڕ ئهگهر ئێوه ڕاستگۆن.
كتێبهكان
- قهڵای موسڵمان له ذیكرهكانی ڕۆژانهو شهوانه له قورئان وسوننهتدامرۆڤ ئهو زیندهوهرهیه كه مهبهست وئامانج وئهركی سهرشانی بۆ دیاری كراوه وبهرنامهیهكی تێر وتهواوی بۆ داڕێژراوه له لایهن خوای خاوهنیهوه، پێویسته بیكات به كاڵای باڵای...وه شارهزابوون بهو بهرنامهیه ئهركی سهرشانیهتی...وه ذیكرهكانیش بهشێكه له بهشه سهرهتاییهكانی ئهو بهرنامهیه...
دانهر : حهمزه بهرزنجی
پێداچوونهوه : پشتیوان سابیر عهزیز
- پایهی حهیا و شـهرم له ژیانی مسوڵمانداله میانهی ئهم باسه گرنگ و ههستیارهدا كه تایبهته به باسی پایهی حهیا و شـهرم له ژیانی مسوڵماندا، به پشتیوانی خوای گهوره له روانگهی قورئان و فهرمودهو ژیاننامهی پێغهمبهر (صلی الله علیه وسلم ) و هاوهڵانی و زانایانی پێشین و واقیعی كۆمهڵگا، له چهند بهشێكدا بهكورتی بهشێوهیهكی زانستیانهو بابهتیانه لهم بابهته دهدوێین.
دانهر : یاسین ئهحمهد زهنگهنه
پێداچوونهوه : پشتیوان سابیر عهزیز
- ژیاننامهی ئیمامي شافعی ـ رهحمهتی خوای لێ بێت ـرهبیعی كوری سولهیمان فهرموی: ئیمامی شافعی ـ رهحمهتی خوای لێ بێت _ له پاش نوێژی بهیانی دادهنیشت ، ئههلی قورئان دههاتن بۆ لای تا رۆژ ههڵدههات ، پاشان ئههلی حهدیس دههاتن بۆ لای و پرسیاریان لێ دهكرد تا خۆر بهرز دهبوو، پاشان ئههلی زمانی عهرهبی و شیعر دههاتن بۆ لای تا پێش نیوهرۆ، پاشان ههڵدهستا و دهرۆشت ـ خوا لێی رازی بێت .
دانهر : مامۆستا خهلیل ئهحمهد
پێداچوونهوه : پشتیوان سابیر عهزیز
- مافی دانهر لهڕوانگهی فیقهی ئیسلامیهوهمافی دانهر شێوهیهكه لهشێوهی مافه مهعنهویهكان، یان مافی داهێنانه، كه ههق ئهدات به دانهر پارێزگاری لهو ههوڵ وتێكۆشانه بكات كه بهروبوومی بیروهۆشی خۆیهتی. وه دانهر دوو مافی ههیه: یهكهمیان : مافێكی ئهدهبیه كه بهههمیشهیی مافی خۆیهتی و هیچ كهس ولایهنێك ناتواننێت لیی زهوت بكات. دووهم : مافی ئهوهی ههیه كه خۆی بڵاوی بكاتهوه، یان پاش خۆی میراتگرهكانی تاماوهیهكی دیاری كراو.
دانهر : حاجی ئومێد چروستانی
پێداچوونهوه : پشتیوان سابیر عهزیز
- تهفسیری سێ جوزئی كۆتای قورئانی پیرۆز لهگهڵ پاشكۆی كۆمهڵه ئهحكامێكی گرنگ بۆ ژیانی موسڵمانپهرتوكێكه: پێكهاتووه له گرنگترینی ئهو بابهتانهی كه موسڵمان لهژیانییدا پێویستی پێیهتی، له قورئانی پیرۆز وتهفسیر ولێكدانهوهی قورئان وكۆمهڵه ئهحكامێك له فیقه وبیروباوهڕی ئیسلامی و كاروكردهوه چاكهكان وههندێك شتی تر، خۆشهوستان ئهم پهرتووكه دهكرێت بهدوو بهشهوه: بهشی یهكهم: پێكهاتووه له سێ جوزئی كۆتای قورئانی پیرۆز وتهفسیرهكهی كه له كتێبی (زبدة التفسیر) شێخ محمد الاشقرهوه وهرگیراوه . بهشی دووهمیش : پێكهاتووه لهكۆمهڵه ئهحكامێك كه موسڵمان پێویستی پێی دهبێت له بنهماكانی بیروباوهڕ كه بریتیه له (49) چل ونۆ پرسیار و وهڵام، لهگهڵ كردهوهكانی دڵ و گفتۆگۆیهكی هێمنانه لهسهر یهكخواپهرستی، بهشێكی تری بریتیه له ئهركان وئهحكامهكانی ئیسلام وهك ( شایهتومان و پاكوخاوێنی – الطهارة- و نوێژ و ڕۆژوو زهكات و حهج) لهگهڵ چهند فهوائد وسوودێكی جیا جیا له ڕوقیهی شهرعی و نزا وپاڕانهوه و ئهذكار و وویردهكانی بهیانیان وئێواران و ههشتاودوو فهزیله وحهفتا كاری خراپ كه ڕێگریان لێكراوه له ئیسلامدا، كۆتاییهكهشی پێكهاتووه له گهشتی نهمری و ههتا ههتایی وچۆنیهتی دهست نوێژگرتن ونوێژكردن به وێنهوه.
دانهر : كۆمهڵێ له زانایان
وهرگێڕان : حاجی ئومێد چروستانی
له بڵاوكراوهكان : http://www.tafseer.info












